محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
173
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
زاده و باليده شده بود و روزهاى خوشى را در آن جا گذرانده بود ، هم چنان در دلش زنده بود و مىخواست هر چه زودتر ، دوران دورى به سر رسد و زمينهء بازگشت به وطن فراهم گردد . و گويا از اين روى بود كه از دو زمان هشت سال و ده سال پيشنهادى پدر زن ، زمان افزونتر را بر عهده نگرفت و اختيار را براى خود باقى نهاد ، « 1 » اگرچه زبانزد مورخان و مفسران است كه او همان ده سال يعنى زمان بيشتر را نزد شعيب ماند و در اينباره از پيامبر ( ص ) روايتى نيز هست كه چون از ايشان پرسيدند : موسى كدام يك از دو زمان پيشنهادى شعيب را نزد او ماند ، فرمود : زمان بيشتر و برتر را يعنى ده سال را ، چنان كه چون از او پرسيدند : كدام يك از دو دختر او را به همسرى گرفت ؟ فرمود : كوچكتر را . « 2 » بارى موسى ده سال در مدين ماند « 3 » و در اين سالها از همسرش « صفورا » « 4 » ( - صفورة ) داراى دو فرزند شد ، و پس از پايان ده سال و پس از آن كه به گفتهء تورات از مرگ فرعونى كه در پى او بود ، آگاه شد « 5 » ، شوق بازگشت به مصر در دلش تازه گشت و او را بدان سوى روانه كرد ، به روزگارى كه بنى اسرائيل از بردگى مصريان سخت به تنگ آمده بودند . « 6 »
--> ( 1 ) . احمد عبد الحميد ، همان ، 101 . ( 2 ) . دربارهء اين روايتها بنگريد به : تفسير نسفى ، 1 / 234 ؛ الدر المنثور سيوطى ، 5 / 126 - 127 ؛ تاريخ طبرى ، 1 / 399 ؛ مختصر تفسير ابن كثير ، 3 / 11 ؛ البداية و النهاية ، 1 / 245 . ( 3 ) . گزارشهاى يهودى و مسيحى ، دوران ماندگارى موسى در مدين را چهل سال مىگويند ، بنگريد به : سفر خروج ، 7 : 7 ؛ اعمال رسولان ، 7 : 30 ؛ قاموس الكتاب المقدس ، 2 / 931 . ( 4 ) . سفر خروج ، 3 : 21 - 22 ، 18 : 1 - 6 . ( 5 ) . سفر خروج ، 2 : 23 ، 4 : 29 ؛ نيز بنگريد به : فى ظلال القرآن ، 5 / 3077 . ( 6 ) . سفر خروج ، 2 : 23 - 25 .